به سال 1221 / 1806 م ، در 1 « مقدمه » و 7 « قانون » و 1 « خاتمه » و هر قانون در چند « دفعه » ، در حساب و سياق ، راهنمايىهايى براى خريد و فروش ، اداره كردن كارهاى بازرگانى ، مساحت ، اوزان ، اندازه‌ها و جز آنها . آغاز : ستايش و نيايش به جنابى سزد كه انعام عامش مذمومان را به تشريف حامد محمودى . مشترك 1 / 212 ( 1 نسخه ) . ناشناخته مانده ، همانجا 4 / 2406 به تفصيل . بشير حسين ، شيرانى 3 / 567 . * قانون سياق - سياق . * قانون وفق : رسالهء . . . ، ابو الخير ابو المعانى . ( - زير ) . هندوستان 48 . * قانون الوفق . ابو الخير خير الله فرزند لطف اللّه مهندس لاهورى ( - تقريب التحرير ) . در 1 « مقدمه » و 2 « باب » و 1 « خاتمه » ، به سال 1099 / 1687 م . آغاز : حمد بىحد احدى را كه اعوام بشر را از عدم عليگر ، آزاد 80 . * قانون و قواعد توپخانه : رساله در . . . ، ميرزا جعفر خان مشير الدوله حسينى ، ( د 1297 ق ) ( - بديع الحساب ) ، به دستور حاج ميرزا آقاسى ( 1198 - 1265 ق ) ، در بيان اسبابى كه باعث زيادتى سرعت و مسافت گلوله مىشود . مشار ، مؤلفين 2 / 300 . آستان قدس . 10 / 142 « رسالهء قانون و قواعد . . . » . * قريب الفهم . راى بده سنگه فرزند . . . راى فرزند امرت راى كايته ، كه در پركنه رهتك ( هند ) مىزيسته است . و در 22 سالگى به دربار نظام على خان دكن ( 1175 - 1218 ق ) درآمد ، و در 1221 / 6 - 1807 م اين را به انجام رساند . در 7 « باب » : 1 - دانستن طريق هر ده لكه حساب رقم ، هندسه و . . . 2 - طريق نوشتن آدم ، اسپ ، فيل ، شتر و ضرب هندسه و كارخانجات پادشاهى ، 3 - جريب و پيمايش اراضى و نوشتن كواغذ ، 4 - دانستن طريق پارچه . . . 5 - حساب تنخواه و طريق زرگرى و خريد جواهر ، 6 - طريق غله ، 7 - پيمايش چوب ، سنگ ، ديوار گلى و . . . . آغاز : تحفهء حمد و سپاس آن قادر ذو الجلال را زيبد كه حساب نگارخانهء كاينات . مشترك 1 / 212 ( 1 نسخه ) . نوشاهى ، موزه 32 . * قسطاس الاوزان . دزفولى ، سيد احمد فرزند ابراهيم موسوى حسينى ، سده‌ى 13 - 14 ق . در 1 « مقدمه » و 4 « فصل » و 1 « خاتمه » در اندازه‌هاى شرعى و عرفى . ازكر ، نصاب ، زكات ، مهر السنه . در بمبئى 1308 ق چاپ شده . آغاز : الحمد لله الذى هدانا لدين الاسلام . ذريعه 17 / 79 « قسطاس الاوزان فى تعيين موازين البلدان » ؛ استورى ، رياضى 2 / 35 ( 1 نسخه ) ؛ مشار 3 / 2898 « قسطاس الاوزان فى تعيين النصابات باوزان البلدان » ( 2 چ . بمبئى 1308 ق ، سنگى ؛ 1891 ، سنگى ) . آستان قدس 5 / 605 . موزه‌ى بريتانيا ، چاپى 284 « رسالهء قسطاس الاوزان » . * قسطاس المستقيم . از صفيرى ديلمى قزوينى ، سده‌ى 10 - 11 ق . در 2 « ركن » و هر ركن در چند « مقاله » . آغاز : بدانكه اگر بخواهند مجهولى را